Rana Bishara
Η Πολιτική της Μνήμης
Γεννημένη το 1971 στο χωριό Ταρσίχα της Γαλιλαίας, η Μπισάρα είναι μια διεπιστημονική καλλιτέχνης. Απέκτησε Μεταπτυχιακό στις Καλές Τέχνες από το Κολέγιο Τέχνης και Σχεδίου της Σαβάνα (Savannah College of Art and Design) το 2003. Μεταξύ 2009 και 2011, διηύθυνε το τμήμα τέχνης στο Πανεπιστήμιο Αλ-Κουντς στην Ιερουσαλήμ, συμβάλλοντας στην εκπαίδευση νέων γενεών αφοσιωμένων καλλιτεχνών.
Έχει συμμετάσχει σε πολλές διεθνείς εκθέσεις, ατομικές και ομαδικές, και τα έργα της αποτελούν μέρος σημαντικών συλλογών παγκοσμίως. Το 2012 δημιούργησε ένα μνημείο για τη σφαγή της Σάμπρα και Σατίλα στο Μπανιολέ, στο Παρίσι.
Η Μπισάρα συνυφαίνει γλυπτική, εγκατάσταση, φωτογραφία και περφόρμανς σε μια πρακτική βαθιά πολιτική και ριζωμένη στην παλαιστινιακή πραγματικότητα. Το έργο της πηγάζει από την ένταση ανάμεσα στο ανήκειν, την εξορία και την αντίσταση, και κινητροδοτείται από μια ισχυρή δέσμευση για την καταγγελία των συνεπειών της αποικιοκρατίας και της πολιτιστικής διαγραφής. Παλαιστίνια του ’48, ζει το τραύμα της εκτόπισης στη δική της χώρα. Το 1948 κηρύχθηκε το κράτος του Ισραήλ και για τους Παλαιστινίους αυτό σήμανε την έναρξη της Νάκμπα, ή «καταστροφής»: ένα μέρος τους παρέμεινε εντός των συνόρων και γι’ αυτό προτιμούν να αυτοαποκαλούνται με αυτήν τη χρονολογία και όχι ως «Αραβοϊσραηλινοί».
Η καλλιτεχνική της έρευνα εστιάζει στη συλλογική μνήμη και την επανοικειοποίηση περιθωριοποιημένων εδαφών και αφηγήσεων. Τα υλικά που χρησιμοποιεί -σπόροι, πέτρες, αγκάθια κάκτου, αλάτι- είναι γεμάτα συμβολική και ιστορική σημασία, συχνά συνδεδεμένα με την παλαιστινιακή αγροτική ζωή και τη συστηματική απαλλοτρίωση αυτής της μνήμης. Αυτά τα στοιχεία γίνονται το μέσο για μια αφήγηση που αντιτίθεται στη διαγραφή και χτίζει γέφυρες ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν. Πρόκειται για μια παιδαγωγική του βλέμματος της «σουμούντ»: η σουμούντ — που στα αραβικά σημαίνει «απαρέγκλιτη επιμονή» — «αποτελεί έναν αποαποικιακό τρόπο μάθησης και δημιουργίας νοήματος μέσω του οποίου οι μειοψηφικού ομιλητές εμπλέκονται σε γλωσσικές και σημειωτικές πρακτικές για να επιβεβαιώσουν την παρουσία τους», όπως έγραψε η Awayed-Bishara το 2023.
Το 2012, στο Μπανιολέ δημιούργησε ένα μνημείο αφιερωμένο στη σφαγή της Σάμπρα και Σατίλα, ένα έργο που μαρτυρεί την αφοσίωσή της σε μια μνήμη ενεργή, κριτική και συχνά άβολη. «Το να θυμάσαι είναι να αντιστέκεσαι», δήλωσε σε μια συνέντευξη. «Κάθε έργο είναι μια μορφή επιστροφής, έστω συμβολικής».
Τα έργα της φιλοξενούνται σε σημαντικές διεθνείς συλλογές και έχουν παρουσιαστεί στην Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και τις Ηνωμένες Πολιτείες, σε ατομικές και ομαδικές εκθέσεις. Η τέχνη της Μπισάρα είναι μια πρόσκληση να εξετάσουμε την ιστορία και το παρόν, να αμφισβητήσουμε καθησυχαστικές πεποιθήσεις και αφηγήσεις. Δεν επιζητεί παρηγοριά, αλλά επιβεβαιώνει δυναμικά την ύπαρξη εκείνων που υπέστησαν άρνηση, περιθωριοποίηση και εξορία.
Σήμερα, η Μπισάρα ζει και εργάζεται ανάμεσα στη Γαλιλαία και την Ιερουσαλήμ, συνεχίζοντας να αναπτύσσει μια καλλιτεχνική γλώσσα που συνδυάζει την αισθητική χειρονομία με την πολιτική δήλωση. Τα έργα της ζητούν όχι μόνο να τα δούμε, αλλά να κατανοήσουμε το πλαίσιο τους και τις ρίζες τους. Σε μια εποχή που χαρακτηρίζεται από αμνησία, η Μπισάρα συνεχίζει να εργάζεται στο μεταίχμιο ανάμεσα στη μνήμη και τον αγώνα, χαράσσοντας μονοπάτια που κρατούν τη μαρτυρία ζωντανή.
© Elettra Stamboulis
Παρακολούθησε το Podcast: ‘Art Saved My Life’: The Story of Palestinian Artist Rana Bishara – YouTube
Περισσότερα https://ranabishara.wordpress.com/
Works
Artists
