Mahasen Al-Khateeb
Πέρα από τη Φωτιά: Η Τέχνη ως Μαρτυρία
Η Μαχάσεν Αλ-Χατίμπ (1993 – 18 Οκτωβρίου 2024) ήταν μια Παλαιστίνια ανεξάρτητη καλλιτέχνις, ειδικευμένη στην εικονογράφηση και τον σχεδιασμό χαρακτήρων. Έγινε γνωστή κατά τη διάρκεια της ισραηλινής εισβολής στη Γάζα. Σε αυτή τη δύσκολη περίοδο, εν μέσω πολέμου, χρησιμοποίησε την εικαστική τέχνη για να αφηγηθεί την οδύνη και τη φρίκη της ισραηλινής στρατιωτικής επιχείρησης, να προωθήσει την ευαισθητοποίηση γύρω από το Παλαιστινιακό ζήτημα και να υπερασπιστεί τα ανθρώπινα δικαιώματα. Το το τελευταίο και μοιραιό της έργο, με τίτλο “Πες μου τι αισθάνεσαι όταν βλέπεις κάποιον να καίγεται” (“Tell me what you’re feeling when you see anybody burning”), το ανέβασε στη μνήμη του Σαμπάν αλ-Ντάλου, ενός 19χρονου αγοριού που σκοτώθηκε από τη φωτιά που προκάλεσε ο ισραηλινός βομβαρδισμός του νοσοκομείου Αλ-Άκσα. Η Μαχάσεν πέθανε λίγο αργότερα στη γειτονιά της, από βολή του ισραηλινού πυροβολικού.
Η Μαχάσεν Αλ-Χατίμπ ήταν μια από τις πιο δυναμικές καλλιτεχνικές φωνές της Παλαιστίνης, μια καλλιτέχνις που επέλεξε να μιλήσει για τις φρικαλεότητες που βίωνε η χώρα της όχι μόνο με το σχεδιο της, αλλά και με πολιτικό ακτιβισμό. Μέσα από τις εικονογραφήσεις της, η Μαχάσεν θέλησε να αμφισβητήσει την κυρίαρχη αφήγηση, χρησιμοποιώντας την τέχνη ως εργαλείο για να καταγγείλει τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και να διαδώσει το Παλαιστινιακό ζήτημα σε ολόκληρο τον κόσμο.
Η τέχνη της γεννήθηκε στο πλαίσιο ενός ατέρμονου πολέμου, όπου οι εικόνες καταστροφής είναι καθημερινές και όπου κάθε φωνή, κάθε χειρονομία αντίστασης, κινδυνεύει να αποσιωπηθεί από τα ΜΜΕ. Σε αυτό το σκηνικό, η Μαχάσεν επέλεξε να χρησιμοποιήσει ένα ποπ στιλ σχεδίου για να κάνει το αόρατο ορατό, να δώσει μορφή και φωνή σε όσους και όσες στερήθηκαν τη δυνατότητα να μιλήσουν. Επέλεξε να αφηγηθεί, με τη γλώσσα της εικονογράφησης, τις ιστορίες πόνου, απώλειας και ελπίδας που καθορίζουν την πραγματικότητα της Παλαιστίνης υπό καθεστώς πολιορκίας.
Στο έργο της, η πολιτική δέσμευση συμφύεται με το καλλιτεχνικό όραμα. Όπως είχε πει σε διάφορες περιπτώσεις: “Δεν μπορώ να παραμείνω σιωπηλή με όσα συμβαίνουν στον λαό μου. Κάθε εικόνα που δημιουργώ είναι μια πράξη αντίστασης”. Τα έργα της δεν είναι απλώς εικόνες· ήταν πράξεις καταγγελίας, έκφραση ενός θάρρους που δεν υποκύπτει στη βία. Η Μαχάσεν εκμεταλλεύτηκε τη δημοφιλία της για να μιλήσει για τα ανθρώπινα δικαιώματα, την κοινωνική δικαιοσύνη και την ελευθερία. Η τέχνη της δεν ήταν ποτέ απολίτικη, ήταν πάντα βαθιά ριζωμένη στην πραγματικότητα της χώρας της, μια κραυγή ενάντια στην κατοχή και στις πολιτικές που προκαλούν ασφυξία στον λαό της.
Το “Πες μου τι αισθάνεσαι όταν βλέπεις κάποιον να καίγεται”, είναι συμβολικό. Φιλοτεχνημένο στη μνήμη ενός νεαρού, το έργο δεν καταγγέλλει μόνο τον τρόμο της στρατιωτικής βίας, αλλά συνιστά μια χειρονομία αντίστασης ενάντια στην απουσία δικαιοσύνης.
Ο τραγικός θάνατος της Μαχάσεν, που σκοτώθηκε από ισραηλινό βομβαρδισμό ενώ βρισκόταν στη γειτονιά της στη Γάζα, ενίσχυσε περαιτέρω την παρακαταθήκη της. Λίγες μέρες πριν από τον θάνατό της, η Μαχάσεν δήλωνε: “Η τέχνη μας είναι η αντίστασή μας. Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε η ιστορία μας να σβηστεί.” Αυτά τα λόγια, όπως και όλα τα έργα της, είναι τεκμήρια του αγώνα της και του οράματός της για ένα μέλλον χωρίς καταπίεση. Πέρα από τη φωτιά, πέρα από την καταστροφή, η τέχνη της παραμένει ένας φάρος ελπίδας και δικαιοσύνης.
© Elettra Stamboulis
Περισσότερα: https://en.wikipedia.org/wiki/Mahasen_al-Khateeb
Works
Artists
