Bayan Abu Nahla
Ίχνη Ζωής, Αποτυπώματα Αντίστασης
Η Μπεγιάν Αμπού Νάχλα (Γάζα, 2001) είναι Παλαιστίνια εικαστική καλλιτέχνις. Μεγαλωμένη στη Ράφα, βίωσε από πρώτο χέρι τους πολέμους, τους εκτοπισμούς και την καταστροφή που στιγματίζουν τη Λωρίδα της Γάζας. Η καλλιτεχνική της πρακτική, που περιλαμβάνει ζωγραφική, χαρακτική, σχέδιο και γραφιστική, είναι βαθιά συνυφασμένη με τον πολιτικό και πολιτιστικό ακτιβισμό. Έχοντας σπουδάσει γραφιστική στη Γάζα, σήμερα ζει στη Γαλλία, όπου συνεχίζει να δημιουργεί και να καταγράφει, μετουσιώνοντας την απώλεια και την εξορία σε εικαστική χειρονομία και ανθεκτική μνήμη.
Το έργο της κινείται ανάμεσα στο δημιουργικό πνεύμα και την πολιτική αντίσταση. Ζωγραφική, χαρακτική, σχέδιο, γραφιστική: κάθε εκφραστικό μέσο γίνεται γι’ αυτήν μια γλώσσα μέσω της οποίας αφηγείται το βαθύ τραύμα της γης και της γενιάς της. Η τέχνη γεννιέται σε ακραίες συνθήκες -αυτές της Γάζας, μιας πολιορκημένης, βομβαρδισμενης, απομονωμένης επικράτειας- αλλά από αυτόν ακριβώς τον ρημαγμένο χώρο αναδύεται μια δύναμη φαντασίας που μετασχηματίζει τη μνήμη σε όραμα και την απώλεια σε πράξη παρουσίας.
Από νεαρή ηλικία, η Μπεγιάν βίωσε την εμπειρία της σύγκρουσης με άμεσο και τραυματικό τρόπο. Έζησε μπλακάουτ, βομβαρδισμούς, απομόνωση, και γνώρισε τον πόνο της φυσικής και συμβολικής καταστροφής: το 2021 το σπίτι της ισοπεδώθηκε· δύο χρόνια αργότερα, το 2023, έχασε το μεγαλύτερο μέρος του καλλιτεχνικού της αρχείου και της οικογενειακής της μνήμης. Όμως από αυτά τα κενά άντλησε την επείγουσα ανάγκη να χαράξει το παρόν, να επιβεβαιώσει την ταυτότητά της μέσα από την τέχνη.
Στα έργα της, συχνά δημιουργημένα με ευτελή υλικά που βρίσκει επί τόπου (καμένο χαρτί, υπολείμματα, φυσικά χρώματα, ραμμένα υφάσματα) ο ατομικός πόνος διαπλέκεται με τη συλλογική μνήμη. Το σώμα έχει κεντρική παρουσία: σπασμένα, υποσιτισμένα, ακρωτηριασμένα σώματα, φιγούρες απρόσωπες, υβριδικές, περαστικές. Δεν πρόκειται απλώς για σύμβολα της ασκηθείσας βίας, αλλά για δοχεία μνήμης, ταυτοτήτων αιωρούμενων ανάμεσα στην ύπαρξη και την εξαφάνιση. Οι εικόνες της δεν ζητούν συμπόνια, αλλά ευθύνη.
Η επιλογή της να μείνει, να μορφώσει, να μοιραστεί, είναι μέρος μιας στάσης ταυτόχρονα καλλιτεχνικής και πολιτικής. Σε έναν τόπο όπου η τέχνη συχνά γίνεται αντιληπτή ως πολυτέλεια, η Μπεγιάν τη μετατρέπει σε ανάγκη. Κάθε έργο της είναι μια πράξη πολιτιστικής επιβίωσης, ένας τρόπος για να επιβεβαιώσει το δικαίωμα να υπάρχει, να δημιουργεί, να διηγείται την ιστορία της έξω από τα κυρίαρχα αφηγήματα. Το βλέμμα της αναζητά συνέργεια, εγγύτητα, αναγνώριση.
Ύστερα από έναν ακόμη εκτοπισμό, η Μπεγιάν έφυγε από τη Γάζα με τη μητέρα της, βρίσκοντας καταφύγιο πρώτα στην Αίγυπτο και έπειτα στη Γαλλία. Όμως η εξορία, ακόμα κι αν είναι σωματική, δεν διαρρηγνύει τον δεσμό με τη γη της: αντιθέτως, τον ενισχύει. Τα θέματα της απώλειας, της απόστασης, της μνήμης, του σώματος ως τόπου της ιστορίας, διατρέχουν σήμερα το έργο της με ακόμα μεγαλύτερη ένταση.
Κάθε έργο της είναι μια προσπάθεια να σωθεί αυτό που ο πόλεμος καταστρέφει: οι δεσμοί, οι εικόνες, η δυνατότητα να φανταστούμε ένα μέλλον. Σε έναν κόσμο που φαίνεται να θέλει να καταδικάσει τη Γάζα στη σιωπή, η Αμπού Νάχλα απαντά με τη δημιουργία: μια εύθραυστη αλλά ισχυρή χειρονομία, που αφήνει ίχνη, ανοίγει χώρους, γεννά ομορφιά, ακόμα και εκεί που όλα φαίνονται να οδεύουν προς την εξόντωση.
© Elettra Stamboulis
@bayan_abu_nahla follow this artist
Works
Artists
