Basel Zaraa
Η Διασπορά ως σημάδι: Ανάμεσα στη Λέξη, το Σώμα και την Αντίσταση
Ο Μπασέλ Ζαρά είναι Παλαιστίνιος καλλιτέχνης, γεννημένος στον προσφυγικό καταυλισμό Γιαρμούκ στη Συρία. Μετακόμισε στη Βρετανία το 2010 για να σμίξει με την Αγγλίδα σύζυγό του, την οποία είχε παντρευτεί στο Γιαρμούκ. Είναι καλλιτέχνης του προφορικού λόγου (spoken word), δημιουργός στένσιλ γκράφιτι και μουσικός, και έχει συνεργαστεί με διεθνείς καλλιτέχνες όπως ο Akala, η Παλαιστινιακή χιπ-χοπ ομάδα Katibeh Khamseh και η Tania El Khoury.
Οι συνεργασίες του με την Tania El Khoury στο έργο As Far As My Fingertips Take Me και στη δεύτερη εκδοχή του, As Far As Isolation Goes, εστίασαν στη συμμετοχή ατόμων από το κοινό: μέσω του αφής, της μουσικής και της περφόρμανς, καταπιάστηκαν με θέματα όπως η εξορία, τα ταξίδια των προσφύγων και η ψυχική και σωματική τους υγεία στη Βρετανία. Τα έργα αυτά έχουν παρουσιαστεί σε πάνω από 30 διεθνή φεστιβάλ και πολιτιστικά ιδρύματα.
Ο Ζαρά έχει μετατρέψει την τέχνη σε μια μορφή προσωπικής και πολιτικής αντίστασης, ικανής να ανασυστήσει το σώμα και τη φωνή όσων υποβιβάζονται σε αριθμούς ή στατιστικά στοιχεία. Αφού μετακόμισε στο Λονδίνο το 2010, ξεκίνησε μια καλλιτεχνική πορεία βαθιά συνδεδεμένη με την εμπειρία της εξορίας, της περιθωριοποίησης και του αγώνα για δικαιοσύνη.
Το «Dear Laila» γεννήθηκε από την επιθυμία του Μπάσελ Ζαράα να δείξει στη μικρή του κόρη το σπίτι στο οποίο μεγάλωσε, στην παλαιστινιακή προσφυγική κατασκήνωση του Γιαρμούκ στη Δαμασκό — ένα μέρος στο οποίο δεν μπορούσε να την οδηγήσει σωματικά. Αυτό τον οδήγησε στο να αποφασίσει να το αναδημιουργήσει ως ένα μοντέλο, την καρδιά μιας εγκατάστασης που περιοδεύει τον κόσμο από το 2022 και κέρδισε το Βραβείο Κοινού ZKB το 2023. Το έργο μοιράζεται την παλαιστινιακή εμπειρία της αποχώρησης και της αντίστασης, διερευνώντας πώς ο πόλεμος και η εξορία διαποτίζουν την καθημερινή ζωή, καθώς και τους οικιακούς και δημόσιους χώρους.
Μια οικεία, διαδραστική εμπειρία που πρέπει να την αναλάβει κανείς μόνος, το «Dear Laila» χρησιμοποιεί τη δύναμη των αφηγημένων μνήμων, των απτικών λεπτομερειών και των αντικειμένων για να επαναφέρει στη ζωή ένα μέρος που πλέον έχει σβηστεί.
Οι λέξεις και η μουσική του Ζαρά, προϊόν συζητήσεων με φίλους και συναδέλφους που ξενιτεύτηκαν, μετατρέπουν την ατομική εμπειρία σε μια συλλογική πράξη ακρόασης και φροντίδας. Όπως δήλωσε και ο ίδιος ο καλλιτέχνης: «Με κάθε χέρι πάνω στο οποίο ζωγραφίζω, προσπαθώ να αφηγηθώ την ιστορία του εαυτού μου, της οικογένειάς μου και του λαού μου». Τα θέματα της εξορίας, του τραύματος και της αλλοτρίωσης αντιμετωπίζονται με μια ποιητική δύναμη που δεν αποφεύγει ποτέ την πολιτική καταγγελία. Τα έργα του έχουν παρουσιαστεί σε πάνω από τριάντα διεθνή φεστιβάλ και πολιτιστικά ιδρύματα, βρίσκοντας σημαντική απήχηση για την ικανότητά τους να εμπλέκουν το κοινό συναισθηματικά και να μετατρέπουν την ακρόαση σε σωματική εμπειρία.
Μέσα από τις λέξεις, τη μουσική και τα σημάδια του, ο Μπασέλ Ζαρά συνεχίζει να αφηγείται την Παλαιστινιακή πραγματικότητα από μια διασπορική και ριζικά ανθρώπινη οπτική, μετατρέποντας την πληγή της εξορίας σε ποιητική και πολιτική πράξη.
© Elettra Stamboulis
Περισσότερα: https://www.tracesproject.org/basel-zaraa/
Works
Artists
