Larissa Sansour
Δυστοπία της Εξορίας
Η Λαρίσα Σανσούρ, γεννημένη στην Ανατολική Ιερουσαλήμ, είναι Παλαιστίνια-Δανή καλλιτέχνις που σπούδασε Καλές Τέχνες στην Κοπεγχάγη, το Λονδίνο και τη Νέα Υόρκη. Εκπροσώπησε τη Δανία στην 58η Μπιενάλε της Βενετίας. Πρόσφατες ατομικές της εκθέσεις έχουν φιλοξενηθεί μεταξύ άλλων στη Whitworth Gallery στο Μάντσεστερ, στο KINDL στο Βερολίνο, στο Copenhagen Contemporary στη Δανία και στο Dar El-Nimer στη Βηρυτό. Σήμερα ζει και εργάζεται στο Λονδίνο. Οι εκθέσεις της -από το Μάντσεστερ μέχρι το Βερολίνο, τη Βηρυτό και τη Δανία- έχουν φέρει την πολιτική της εικαστική ποίηση, διαποτισμένη με επιστημονική φαντασία, στο διεθνές προσκήνιο.
Η τέχνη της πηγάζει από την επείγουσα ανάγκη να αποτυπώσει ένα παρόν που υφίσταται πολιτισμική και ιστορική διαγραφή. Αφού βίωσε την πολιορκία της Βηθλεέμ το 2002, η Σανσούρ δήλωσε: «Να κινηματογραφώ εμένα και την οικογένειά μου έγινε ένας τρόπος για να πω: Υπάρχουμε, υπήρξαμε». Μια φράση που περικλείει τον πυρήνα του έργου της: την τεκμηρίωση της Παλαιστινιακής ύπαρξης ως μορφή εικαστικής αντίστασης.
Με τα χρόνια, έχει αναπτύξει μια ξεχωριστή γλώσσα που συνδυάζει βίντεο, φωτογραφία, εγκατάσταση και αφηγήσεις επιστημονικής φαντασίας. Έργα όπως το «Nation Estate», το «A Space Exodus» και το «In the Future They Ate from the Finest Porcelain» διερευνούν μέσα από δυστοπικές εξιστορήσεις το τραύμα, την απώλεια και τη συλλογική ταυτότητα. Το «Nation Estate» ειδικότερα, φαντάζεται ένα Παλαιστινιακό κράτος περιορισμένο μέσα σε έναν ουρανοξύστη — ένα ισχυρό σύμβολο διαχωρισμού και χωρικής συμπίεσης.
Για τη Σανσούρ, η τέχνη είναι εγγενώς πολιτική, ωστόσο λειτουργεί με τα δικά της μοναδικά μέσα. Οι στιλιστικές της επιλογές -που εκτείνονται από τον κινηματογράφο και τη βιντεοεγκατάσταση έως την περφόρμανς- σφυρηλατούν μια ανθεκτική εικονογραφία που αμφισβητεί τις συμβατικές έννοιες του χρόνου και της μνήμης. Στο «Monument for Lost Time» (2019), που παρουσιάστηκε στο Περίπτερο της Δανίας στην Μπιενάλε της Βενετίας, η Σανσούρ και ο Σόρεν Λιντ μεταμόρφωσαν μια ψηφιακή σφαίρα σε έναν μονόλιθο, που ενσαρκώνει το χάσμα ανάμεσα στον γραμμικό χρόνο και τη βιωμένη εμπειρία των Παλαιστινίων.
Απέναντι στη ρητορεία και τη διαγραφή, η Σανσούρ δημιουργεί μια οπτική κουλτούρα που χτίζει εναλλακτικά σύμπαντα — όπου η πολιτική πραγματικότητα μεταφράζεται σε ποιητικό εικαστικό κώδικα. Σε αυτούς τους υποθετικούς κόσμους, το Ισραήλ συχνά ελλοχεύει διά της απουσίας του, ενώ οι αποκαλυπτικές αρχιτεκτονικές γίνονται αλληγορίες της διαγραφής και των μελλόντων που έχουν αναιρεθεί.
Η Σανσούρ αποδεικνύει ότι η τέχνη μπορεί να έχει πραγματικό πολιτικό αντίκτυπο, χωρίς να θυσιάζει τον αισθητικό πειραματισμό. Το έργο της απορρίπτει τις συναισθηματοποιημένες απεικονίσεις της Παλαιστίνης, διεκδικώντας αντιθέτως χώρο για κριτική όραση, διάλογο και συλλογική φαντασία — όπου η επιστημονική φαντασία γίνεται ταυτόχρονα καθρέφτης και μανιφέστο.
© Elettra Stamboulis
Περισσότερα: https://larissasansour.com/
Works
Artists
