Raed Issa
Στο Κατώφλι της Σιωπής
Γεννημένος στον προσφυγικό καταυλισμό αλ-Μπρέιτζ, στην καρδιά της Λωρίδας της Γάζας, ο Ραέντ Ισά είναι ένας σύγχρονος καλλιτέχνης που μετατρέπει την επισφάλεια σε γλώσσα, την απώλεια σε συλλογική μνήμη και την επιβίωση σε πολιτική πράξη. Έχοντας μεγαλώσει μέσα σε ερείπια και πολιορκίες, ζούσε στην πόλη της Γάζας με τη σύζυγό του και τα παιδιά του, από το 2023 έγινε πρόσφυγας στο Ντέιρ αλ-Μπαλάχ, όπου εργάστηκε και δίδαξε σε μια σκηνή που είχε γίνει το εργαστήριό του.Στο τέλος αποφάσισε να φύγει τον Σεπτέμβριο του 2025 και έχασε σχεδόν όλα τα πρωτότυπα έργα τέχνης του.
Μεγάλωσε ανάμεσα στα ερείπια της εξορίας και τις ουλές της πολιορκίας. Η ζωή και η τέχνη του είναι ριζωμένες σε ένα πλαίσιο διαρκούς επισφάλειας, όπου η καθημερινή ζωή σημαδεύεται από πόλεμο, απώλεια και αντίσταση. Σε αυτές τις ακραίες συνθήκες, η πρακτική του εκδηλώνεται ως πολιτική πράξη επιβίωσης, μνήμης και αγώνα.
Η τέχνη του γεννιέται εν μέσω καταστροφής, με τη χρήση πρόχειρων υλικών: φακελάκια τσαγιού, συσκευασίες φαρμάκων, φυσικές χρωστικές, περιτυλίγματα της ανθρωπιστικής βοήθειας. Αυτό δεν γίνεται μόνο από ανάγκη, είναι μια αισθητική και πολιτική επιλογή. Κάθε έργο μαρτυρά την πραγματικότητα της πολιορκίας και των στερήσεων, μετατρέποντας τα χαλάσματα σε αφήγημα.
Τα έργα του απεικονίζουν ανώνυμα πρόσωπα –γυναίκες, άνδρες, παιδιά– αιωρούμενα σε έναν κατακερματισμένο χρόνο. Δεν είναι ηρωικές εικόνες, αλλά παρουσίες εύθραυστες και ανθεκτικές. Η τέχνη γίνεται έτσι αρχείο της καταστροφής, αλλά και μια μορφή φροντίδας, μνήμης και αντίστασης.
Ιδρυτικό μέλος του Προγράμματος Καλών Τεχνών της Παλαιστινιακής Ερυθράς Ημισελήνου και της συλλογικότητας Eltiqa, ο Ισά συνέβαλε στη δημιουργία ενός από τους λίγους ανεξάρτητους χώρους σύγχρονης τέχνης στη Γάζα, που καταστράφηκε από βομβαρδισμό τον Δεκέμβριο του 2023. Έκτοτε συνεχίζει να διδάσκει σε προσφυγικούς καταυλισμούς, μέσα σε σκηνές που μετατρέπει σε αυτοσχέδια εργαστήρια.
Τα έργα του έχουν εκτεθεί στην Παλαιστίνη, την Ιορδανία, την Αυστραλία, την Ελβετία και την Ιρλανδία. Στην έκθεση Under Fire (Αμμάν, 2024), παρουσίασε έργα φτιαγμένα πάνω σε υλικά από συσκευασίες ανθρωπιστικής βοήθειας. «Αυτά είναι τα υλικά με τα οποία ο κόσμος μάς βλέπει», λέει. «Σαν να είμαστε απλώς σώματα που χρειάζονται φροντίδα, όχι ολοκληρωμένοι άνθρωποι».
Σήμερα, στο αυτοσχέδιο «εργαστήριό» του, ο Ισά συνεχίσε να δημιουργεί. Κάθε έργο του είναι μια πράξη μαρτυρίας και μια πρόσκληση για ανάληψη ευθύνης. «Η τέχνη», λέει, «είναι η γλώσσα μου ενάντια στη διαγραφή».
© Elettra Stamboulis
Περισσότερα: https://zawyeh.net/raed-issa/
Works
Artists
